Er komen geregeld boeken uit over hoogsensitiviteit. In deze categorie blogs vertel ik over de boeken die ik lees en wat je van deze boeken kunt verwachten. Dit keer gaat het over het boek Het hoogsensitieve brein van Esther Bergsma.

 

Thematiek

De definitie van hoogsensitiviteit van Esther Bergsma, is in het kort ‘een aangeboren temperament met een grote gevoeligheid voor (interne en externe) stimuli en het diepgaand verwerken van en sterk reageren op deze informatie’. Deze definitie wordt uitgediept in verschillende opeenvolgende hoofdstukken. Zo wordt duidelijk dat hoogsensitieve personen:

  1. meer opmerken – fysiek, emotioneel en details,
  2. deze informatie anders verwerken – info plaatsen binnen het grotere geheel, analyse van risico’s en kansen, rekening houden met de sociale context enz.
  3. en dat zij hierdoor anders kunnen reageren – bijvoorbeeld intensere emoties ervaren.

Daarnaast wordt o.a. ook besproken hoe sociale stress (gevoeligheid voor afwijzing) werkt en wat de talenten van hoogsensitieve personen zijn wanneer je dit vanuit het breinonderzoek benaderd.

Wil je meer lezen over deze thematiek? Lees dan dit blog van Esther Bergsma. De inhoud van haar boek komt hier in het kort voorbij. Of download op haar website de inhoudsopgave en inleiding.  

Wetenschap én praktijk

Boek-Eerste-UitgaveHoewel dit gehele boek vanuit wetenschappelijk onderzoek wordt benaderd, wordt in de meeste hoofdstukken deze kennis ook gelinkt aan de praktijk. Esther Bergsma doet dit aan de hand van persoonlijke verhalen. Door elk hoofdstuk te beginnen met een gedetailleerd verhaal en daarna in de theorie uit te leggen wat er gebeurde, ontstaat er een directe link tussen theorie en praktijk. Hierdoor is het dus geen droog boek met onderzoeksresultaten, maar spreekt het ook tot de verbeelding.

Hoogsensitieve personen kunnen zich hierdoor gemakkelijk in de inhoud verplaatsen en zich gezien voelen. Maar ook mensen die zelf niet hoogsensitief zijn, kunnen hierdoor een goed beeld krijgen van wat hoogsensitiviteit in de praktijk kan betekenen.

Goed onderbouwd 

Ieder thema wordt goed onderbouwd door de onderzoeken te bespreken die tot deze kennis leiden. Er is daardoor geen ruimte voor ‘ongefundeerd zweverig gedoe’ en dat vind ik positief. Hoewel deze kant van hoogsensitiviteit er ook mag zijn (en ik hier ook mijn voordeel uit haal door bijvoorbeeld salie te branden), kan door een goede wetenschappelijke onderbouwing hoogsensitiviteit minder als zweverig worden afgedaan en juist gemakkelijker geaccepteerd worden in onze maatschappij. Hoe meer positief en onderbouwd licht er op schijnt, hoe meer hoogsensitieve personen gezien kunnen worden en hun waarde naar voren kan komen.

.

Deze hoogsensitiviteitsbijbel zou ik iedereen willen aanraden die écht wil weten wat hoogsensitiviteit is. Wil je er praktisch mee aan de slag, dan is wellicht een ander boek meer geschikt voor jou. Daarnaast kan ik jou ook helpen om met je hoogsensitiviteit te leren omgaan. Neem hiervoor contact met mij op en plan een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek in.

9200000079349414Er komen geregeld boeken uit over hoogsensitiviteit. In deze categorie blogs vertel ik over de boeken die ik lees en wat je van deze boeken kunt verwachten. Dit keer gaat het over het boek Eerste hulp bij hoogsensitiviteit van Elke van Hoof.

 

Basiskennis

In de eerste drie hoofdstukken vertelt Elke van Hoof over wat hoogsensitiviteit is, bespreekt verschillende kenmerken en gaat in op het thema van stress en overprikkeling. Wat mij aan deze hoofdstukken opvalt, is dat het een zeer beknopte samenvatting is van Elke van Hoof’ boek Hoogsensitief dat een jaar eerder is verschenen. De informatieblokjes zijn kort en bondig en geven een goede basis voor iedereen die nog weinig over hoogsensitiviteit gelezen heeft. Voor iedereen die al wat meer over dit onderwerp gelezen heeft, zal er waarschijnlijk wat minder snel iets nieuws in ontdekken.

 

Bewustwording en tips

In deze eerste drie hoofdstukken komen enkele vragen en korte oefeningen aan bod die je laten nadenken over jouw hoogsensitiviteit. Het gaat hier om vragen als: hoe omschrijf jij jouw hoogsensitiviteit, wat zie jij als voordelen en wat als nadelen, wat veroorzaakt bij jou overprikkeling en waaraan kan je dat merken?

Tussen de informatieblokken staan geregeld tips vermeld. Sommige zijn expliciet gericht op kinderen, terwijl ze ook prima toe te passen zijn door volwassenen. Zoals vooraf informatie verzamelen over nieuwe en onvertrouwde situaties om het aantal prikkels te verminderen. Zo zocht ik bijvoorbeeld vaak online de mensen op waarmee ik een sollicitatiegesprek had, zodat ik alvast een beeld kon vormen van die personen.

Sommige tips zijn wat algemeen en liggen erg voor de hand (goed slapen, genoeg drinken). Andere tips zijn juist heel raak en kan je direct mee aan de slag. Bijvoorbeeld wanneer je je alleen en anders voelt, geeft Elke van Hoof de tip om niet alleen op de verschillen met anderen te letten, maar eens gericht te kijken naar de overeenkomsten. Ook het bijhouden van een dankbaarheidsboekje is een tip waar je direct mee aan de slag kunt.

 

Praktische oefeningen en tips

In de hoofdstukken die volgen, staat in verhouding wat minder informatie en geeft Elke van Hoof meer praktische oefeningen. Verschillende thema’s komen voorbij, zoals mild zijn voor jezelf, gevoeligheid voor afwijzing, denkfouten, verbindend communiceren bij conflicten (zie Youtube video hieronder), wat vertel ik op de werkvloer + hoe, grenzen bewaken/niet te veel hooi op je vork nemen, doelen leren stellen etc.

In deze hoofdstukken staan ook weer verschillende praktische tips. Een voorbeeld hiervan is de tip om feedback rustig aan te horen en ervan te leren (plus stappenplan hoe je dit doet). Een andere tip is ‘wees een vuurtoren geen reddingsboei’. Ook zijn er tips om je grenzen beter te leren bewaken, minder kritisch naar jezelf te kijken en een pauze in te lassen bij ruzie.

Het boek sluit af met een oefening om jouw HSP-handleiding te schrijven: wat heb je nodig, waarvan loop je leeg, hoe zorg je goed voor jezelf. Tot slot volgt een deel waarin verschillende vragen rondom relaties en ouderschap worden beantwoord.

 

Conclusie

In de eerste helft van het boek staat meer theorie dan praktische oefeningen en gaat het met name om bewustwording. Vooral de tips geven praktische handvatten om te leren omgaan met jouw hoogsensitiviteit.

De tweede helft geeft wat minder theorie en heeft juist praktische tips en langere oefeningen. Met name de oefeningen rondom grenzen bewaken, wat vertel ik op de werkvloer en verbindende communicatie kunnen je echt goed helpen om stappen te zetten in jouw ontwikkeling.

Kortom: een praktisch basisboek voor iedereen die nog niet veel over zijn/haar eigen sensitiviteit weet en de eerste praktische stappen wil zetten om hiermee te leren omgaan.

Vaak wordt hoogsensitiviteit uitgelegd als een grotere gevoeligheid voor prikkels, het ongefilterd binnenkomen van prikkels, prikkels intens beleven en diepe verwerking hiervan. Maar wat betekend dat voor een hoogsensitief persoon? Het blijft gemakkelijk bij een definitie en een rijtje kenmerken benoemen. Wat hoogsensitiviteit in de praktijk betekend is dan alsnog moeilijk helder te krijgen.

Een metafoor kan dan helpen. Door het beeld dat je gebruikt kan het voor jou en voor de ander een stuk duidelijker worden wat hoogsensitiviteit betekend. Daarom bespreek ik in dit blog wat hoogsensitiviteit is aan de hand van de zeilbootmetafoor.

Stel je voor dat er een zeilboot is die op het water drijft. Ernaast ligt een grote zwaardere boot. En bij iedere golf die voorbij komt, beweegt de zeilboot gemakkelijk mee. Iedere kleine golf en beweging in het water merkt hij op. De grote zwaardere boot komt door zijn gewicht minder snel in beweging en zal niet iedere golf opmerken of hierop meedeinen.

Stel je nu voor dat elke golf als een prikkel is. Bij een prikkel kan je denken aan een (hard) geluid, plotseling fel licht, een collega die kortaf reageert etc. Een hoogsensitief persoon is als een zeilboot en iedereen die niet hoogsensitief is, is als een grote zwaardere boot.

Dit metafoor laat dan zien dat een hoogsensitief persoon als zeilboot sneller golven (prikkels) opmerkt en nog lang in beweging blijft nadat een golf voorbij is. Hij deint nog na van iedere beweging, iedere prikkel. Dit nadeinen kan je vergelijken met het verwerken van de prikkel. Je hele zeilboot/systeem is nog in beweging en analyseert, voelt en verwerkt de prikkel (hoe hoog wat hij, wat betekend deze golf, hoe waren eerdere golven, hoe staat dit in verhouding met het weer etc.). 

Een persoon die niet hoogsensitief is, is als een grote zwaardere boot en zal deze golven (prikkels) misschien niet eens opmerken. De persoon blijft ongeroerd en onbewust van de golf stil liggen. In alle rust blijft hij drijven. Door dit metafoor is het misschien ook gemakkelijker voor te stellen dat een hoogsensitief persoon zich vaak onbegrepen voelt en het gevoel krijgt dat hij zich aanstelt. Terwijl de grote zware boot de golfbewegingen niet eens merkt, slaat de zeilboot misschien al bijna om van alle beweging.

Hoogsensitieve mensen zijn dus gevoeliger voor prikkels (geluiden, emoties van anderen, geur e.d.) en prikkels worden intens beleefd en dieper verwerkt. Elke prikkel zet de hoogsensitieve persoon meer in beweging.